Αφιέρωμα: Ελληνική ποίηση 1952 – 1974

Umberto Boccioni, Stati di animo III

Μάρκος Μέσκος

ΑΛΟΓΑ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΔΡΟΜΟ

(1973)

Όταν είμαστε λυπημένοι

γράφουμε ποιήματα

Φανταστικό ποίημα

Μια παρέα πλάτος ένα πεζοδρόμιο – παλιά προβατίνα

η γλώσσα μου

λόγια παλιά θα πω. Τα καλύτερα τραγούδια είναι τα

χαράματα

ένα μέτρο η κάμαρη κι ο δρόμος μια φτερούγα. Και το νερό.

Που είναι το νερό; Για τελευταία φορά αναφέρομαι στο φεγγάρι

στερνός γανωτής που τρίβει καλάϊ με τα πόδια. Ένα πτώμα

ο ύπνος.

Αχ! Σατέν φορούσε η λεύκα θροΐζοντας – ο καιρός ο καιρός

να περνάει

κι ο τελευταίος καπνός στην ταμπακέρα. Που να κινήσω πάλι;

Πρωί – βράδυ η λαιμητόμος του ασανσέρ, πρωί – βράδυ

η ματαιότητα των παιδιών με τα φρένα χυμένα στο χώμα

εκεί που τα πουλιά ονειρεύονται τύμπανα στον ύπνο:

Διψασμένο βράδυ

Καθώς μοσχάρι πίνει το νερό στη ρεματιά κι ο λαιμός

παντοκράτορας

καθώς χτένι του ήλιου δειλινό, φίλος το παλιό πεύκο κι η

θάλασσα βλέπει.

Η θάλασσα βλέπει κι ο μονόχειρας στους λόφους δακρυσμένος

χειροκροτεί.

Στους δρόμους

Στους δρόμους οι νεκροί δε με γνωρίζουν

αδιάφορα προσπερνούν σημειώνοντας τη χλωμάδα στο πρόσωπο

και το άνυδρο τοπίο με τις μαύρες μύγες

στα νερά της πηγής.

Εκεί στις πέτρινες χαράδρες η μισή ζωή

και το κατεστραμμένο τανκ πρόσχημα της πλαγιάς

παίζοντας όλη μέρα. Τιμόνι και κράνος γνωστά

όπως η τράπεζα με τους νυχτερινούς υπαλλήλους

από μια τρύπα βγαίνοντας στο φως κάθε πρωί.

Εσύ πρέπει να ‘σαι ωραία.

Χριστίνα

Θλιβερό η φωνή να γυρίζει πίσω χωρίς απόκριση

ο στίχος της Ασκληπιού και το φεγγάρι ευτυχώς χαμηλά

και ο ψηλός μονόχειρας στο επιτάφιο αεράκι

κάθε απόγευμα γύρω τριγύρω του Λυκαβηττού.

Ένας άνθρωπος της ηλικίας μου λοιπόν που βαδίζει

στους δρόμους με την ωραία ψευδαίσθηση

τι ωραία

τι ωραία

όλα χαρούμενα όλα φωτεινά και καταπώς

βαθιά τα επιθυμεί η ψυχούλα που μες τη φυλακή

γεννιέται.

Πίσω από τα φύλλα πίσω απ’ τα πουλιά

πάλι φοβάμαι.

Ο αγώνας

Μέσα στο σπίτι ξένα πρόσωπα. Τη νύχτα σκότωσα

τον έναν στη σκάλα κι έβγαλα από το στόμα μου

σκατά. Ας είναι καλά το νερό απ’ τη φωνή του

μικρού που είχαμε πάντα μαζί μας. Μας φώναξε

στο ταβερνάκι πάνω απ’ το ποτάμι. Κι ενώ

παράγγελνα καβγαδίζοντας τους μεζέδες είδα

στα χαμηλά τραπέζια ελιές και ρακί και τέσσερις

πληβείους να με κοιτούν στα μάτια.

– Όχι δεν ήταν ξένα τα πρόσωπα στο σπίτι.

Το σπίτι

Είχεν ορόφους πέντε το σπίτι

βρήκα την εξώπορτα ανοιχτή και ψηλαφούσα

στα σκοτεινά. Δύσκολα ανέβαινα

τα σκαλιά λοξά γλιστρούσαν κι όλο έλεγα να δω

το σημάδι-φυτό που φωσφορίζει τη νύχτα

στη θύρα του γείτονα. Τίποτα. Λίγο ακόμη να πιστέψω

πως σακάτεψα τη μνήμη και η γέφυρα που ενώνει

το παρελθόν γκρεμίστηκε. Τότε πέτυχα τις γυναίκες

που φρόντιζαν την μετακόμιση σιωπηλά: Εδώ το χαλί

εκεί το βάζο εκεί το πιάνο τον καλόγερο στη γωνιά.

Και καθώς ευγενικές η μια με τα βαμμένα κόκκινα χείλη

μου χαμογελούσε εξηγώντας την πλάνη μου

γκαστρωμένη η άλλη μου ‘λεγε να θαυμάσω τη μεγάλη σάλα

για τα μελλοντικά πάρτι με τη μουσική στα πολύφωτα

– πάλι λάθος είπα μέσα μου, πάλι λάθος, ευχαρίστησα τις κυρίες

και καθώς το ρολόι χτυπούσε κάποιαν ώρα της νυχτός και

η δούλα ανέβαζε πάνω τον σκύλο από τον βραδινό του

περίπατο, σκαλί το σκαλί βγήκα απ’ το χτίριο.

Πιο πέρα δυο τρεις ψιθύριζαν ο ένας στο αυτί του άλλου

κάτω από ‘να μικρό μα όχι τυχαίο δεντράκι.

Κυριολεξία

Όπα λοιπόν να ο ήλιος! Τρέχω κι ονοματίζω:

Πράσινα δέντρα το δάσος σύντριμμα το κύμα η θάλασσα

νερό το νερό κρύσταλλο και φωνή δεν πνίγεται

στον ασβεστόλιθο του γκρεμού.

Το πουλί στο κλουβί (ανοιγμένη η θύρα)

τα όνειρα στην πέτρα χρώματα της μέρας

το σοκάκι σοκάκι το σκυλί σκυλί του γυρισμού.

Χαϊδεύω τα μαλλιά σου σε φιλώ – τώρα

όλα θάνατος και παραλογές.

Προαίσθημα

Από τη στέγη περνούσαν πράγματα πολλά

καπνός πνοές ανέμου φύλλα φθινοπωρινά

ο ίσκιος του ήλιου στο γύρισμα

του χελιδονιού η γλώσσα στο ζενίθ

τα ξυπόλητα πόδια των πουλιών δειλινές ώρες

κόκκινη κλώσα η στέγη

μα εκείνο απομένει: η μαύρη κάργα στην καταχνιά

με το φοβερό ράμφος τοκ τοκ, τοκ τοκ

έμβολο θανάτου στο κρανίο.

Και η σιωπή του κρεμασμένου μέσα.

***

Σε συνεργασία με την Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης – Ποιείν:

http://www.poiein.gr/archives/4306/index.html

Αφιέρωμα στον Peter Watkins

Ολοήμερο αφιέρωμα στον μεγάλο άγγλο σκηνοθέτη Peter Watkins (The War Game, Punishment Park, La Commune (Paris, 1871), Edvard Munch) με την ταινία του, που προβάλλεται για πρώτη φορά σε παρισινές αίθουσες, το Fritänkaren (The Free Thinker), αφιερωμένη στη ζωή του August Strindberg, και συζήτηση με το σκηνοθέτη για το βιβλίο του Media Crisis.

***

Les Écrans Citoyens

Cycle : LE CINÉMA DE L'INSURRECTION

Peter Watkins, la crise des médias et le Libre-penseur (Fritänkaren) [Suède, 1994, 4 h 30'] aux

Écrans citoyens

Dimanche 8 février 2009, de 14 h à 23 h

Les Écrans citoyens vous proposent une expérience inédite : une journée entière avec Peter Watkins non seulement autour de son film le Libre-penseur, mais autour de la crise des médias que le cinéaste a analysée dans son livre Media Crisis (2002). Le grand cinéaste -- rejoignant là, au-delà de toute espérance, l'esprit des Écrans citoyens -- a souhaité que cette rencontre avec le public puisse tout simplement avoir le temps d'avoir lieu et ne pas tomber elle-même dans ce refus de la temporalité qui caractérise notre époque (et particulièrement ses images), et que son œuvre n'a cessé d'épingler.

Le Libre-penseur évoque la vie et l'œuvre du dramaturge suédois August Strindberg (1849-1912), de la même manière que l'Edvard Munch du cinéaste (que Bergman considérait comme le plus grand film jamais consacré à un artiste) évoquait la vie et l'œuvre du grand peintre norvégien, par trois aspects privilégiés d'une vie : l'influence de son enfance sur sa personnalité et sur son œuvre, le sens de sa relation avec sa première femme, et la manière dont il se confronta aux injustices sociales de son temps.

Watkins réalise ici un de ses plus grands films. Sa démarche est fondée sur l'humilité : un effacement complet derrière son sujet, qui lui permet de restituer à son héros l'unité de tout destin humain, plongeant celui de Strindberg, contrairement à tant de biographies filmées, dans les méandres de la société de son temps, et démontrant ainsi à quel point toute existence est conditionnée par un contexte -- et par-dessus tout par une enfance.

Dans l'ensemble de son œuvre, Peter Watkins n'a cessé de dénoncer ce qu'il appelle la Monoforme : le mitraillage médiatique des images et des sons, la narration répétitive et fragmentée, auxquels nous soumet depuis 30 ou 40 ans le langage audiovisuel, et qui n'a d'autre objectif que de nous diviser, de détruire chez les citoyens tout sens du collectif, afin de formater nos consciences par une relation brutale, passive et vigoureusement hiérarchisée entre un public et son film.

Le Libre-penseur a été conçu en réaction à cette tyrannie. Le film tente, à différents niveaux, d'ouvrir l'espace du film au public. Les scènes durent beaucoup plus longtemps que celles auxquelles nous sommes habitués ; très souvent, nous voyons où elles commencent et où elles finissent, dans le respect de leur temporalité réelle : et nous en devenons ainsi en quelque sorte le spectateur actif. C'est de cette manière que Watkins, au départ d'un destin singulier, rejoint ses préoccupations sur les mass media d'aujourd'hui. Le Libre-penseur suit un rythme inverse, et la longueur du film, au lieu d'engendrer l'ennui, permet au contraire à chacun de devenir acteur lui aussi, de réfléchir, de réagir, de s'opposer.

Mais l'originalité supplémentaire du Libre-penseur vient de ce que son mode de production et de tournage ont concrétisé sur un plateau la thématique même du cinéaste, en faisant de ce film une expérience unique dans l'histoire du cinéma. Watkins obtint en effet, en 1992, que la Nordens Folk High School finance le film comme un cours d'audiovisuel. Le Libre-penseur qui s'ensuivit est ainsi le fruit d'une expérience collective de deux années avec les élèves d'un lycée suédois, qui participèrent, à égalité avec le cinéaste, à toutes les étapes de la création.

Le débat que les Écrans citoyens et Peter Watkins proposeront ce 8 février au public ne se limitera pas au Libre-penseur, mais sera l'occasion, au départ de ce film, de réfléchir et de discuter avec lui, avec franchise et lucidité, sur le rôle joué par les médias d'aujourd'hui dans notre perception du monde.

C'est pour toutes ces raisons que notre rencontre avec Peter Watkins ne pouvait, sous peine d'être dépourvue de sens, que se faire sur une véritable durée : celle d'un dimanche, d'une salle de cinéma accueillante, et d'un cinéaste généreux de son temps. Il est évident que ceux qui ne souhaiteraient assister qu'à la projection du film sans assister au débat sont également les bienvenus. Mais ils manqueront sans doute l'essentiel de cette journée exceptionnelle.

Emmanuel Leclercq

Président des Écrans citoyens

Robert Desnos, À la mystérieuse

Robert Desnos

(1900 – 1945)

À la mystérieuse

(1926)

Ô douleurs de l'amour!

Ô douleurs de l'amour!

Comme vous m'êtes nécessaires et comme vous m'êtes chères.
Mes yeux qui se ferment sur des larmes imaginaires,
mes mains qui se tendent sans cesse vers le vide.
J'ai rêvé cette nuit de paysages insensés et d'aventures dangereuses aussi bien du point de vue de la mort que du point de vue de la vie, qui sont aussi le point de vue de l'amour.
Au réveil vous étiez présentes, ô douleurs de l'amour, ô muses du désert, ô muses exigeantes.
Mon rire et ma joie se cristallisent autour de vous. C'est votre fard, c'est votre poudre, c'est votre rouge, c'est votre sac de peau de serpent, c'est vos bas de soie... et c'est aussi ce petit pli entre l'oreille et la nuque, à la naissance du cou, c'est votre pantalon de soie et votre fine chemise et votre manteau de fourrure, votre ventre rond c'est mon rire et mes joies vos pieds et tous vos bijoux.

En vérité, comme vous êtes bien vêtue et bien parée.

Ô douleurs de l'amour, anges exigeants, voilà que je vous imagine à l'image même de mon amour, que je vous confonds avec lui...
Ô douleurs de l'amour, vous que je crée et habille, vous vous confondez avec mon amour dont je ne connais que les vêtements et aussi les yeux, la voix, le visage, les mains, les cheveux, les dents, les yeux...

***

J'ai tant rêvé de toi

J'ai tant rêvé de toi que tu perds ta réalité.

Est-il encore temps d'atteindre ce corps vivant et de baiser

sur cette bouche la naissance de la voix qui m'est chère?

J'ai tant rêvé de toi que mes bras habitués en étreignant ton ombre

à se croiser sur ma poitrine ne se plieraient pas au contour de ton corps, peut-être.

Et que, devant l'apparence réelle de ce qui me hante et me gouverne depuis des jours et des années, je deviendrais une ombre sans doute.

O balances sentimentales.

J'ai tant rêvé de toi qu'il n'est plus temps sans doute que je m'éveille.

Je dors debout, le corps exposé à toutes les apparences de la vie et de l'amour et toi,

la seule qui compte aujourd'hui pour moi, je pourrais moins toucher ton front et tes lèvres que les premières lèvres et le premier front venu.

J'ai tant rêvé de toi, tant marché, parlé, couché avec ton fantôme

qu'il ne me reste plus peut-être, et pourtant, qu'à être fantôme parmi les fantômes et plus ombre cent fois que l'ombre qui se promène et se promènera allégrement sur le cadran solaire de ta vie.

***

Les espaces du sommeil

Dans la nuit il y a naturellement les sept merveilles du monde et la grandeur et le tragique et le charme.

Les forêts s'y heurtent confusément avec des créatures de légende cachées dans les fourrés.

Il y a toi.

Dans la nuit il y a le pas du promeneur et celui de l'assassin et celui du sergent de ville

et la lumière du réverbère et celle de la lanterne du chiffonnier.

Il y a toi.

Dans la nuit passent les trains et les bateaux et le mirage des pays où il fait jour.

Les derniers souffles du crépuscule et les premiers frissons de l'aube.

Il y a toi.

Un air de piano, un éclat de voix.

Une porte claque. Une horloge.

Et pas seulement les êtres et les choses et les bruits matériels.

Mais encore moi qui me poursuis ou sans cesse me dépasse.

Il y a toi l'immolée, toi que j'attends.

Parfois d'étranges figures naissent à l'instant du sommeil et disparaissent.

Quand je ferme les yeux, des floraisons phosphorescentes apparaissent et se fanent et renaissent comme des feux d'artifice charnus.

Des pays inconnus que je parcours en compagnie de créatures.

Il y a toi sans doute, ô belle et discrète espionne.

Et l'âme palpable de l'étendue.

Et les parfums du ciel et des étoiles et le chant du coq d'il y a 2,000 ans et le cri du paon dans des parcs en flamme et des baisers.

Des mains qui se serrent sinistrement dans une lumière blafarde et des essieux qui grincent sur des routes médusantes.

Il y a toi sans doute que je ne connais pas, que je connais au contraire.

Mais qui, présente dans mes rêves, t'obstines à s'y laisser deviner sans y paraître.

Toi qui restes insaisissable dans la réalité et dans le rêve.

Toi qui m'appartiens de par ma volonté de te posséder en illusion mais qui n'approches ton visage du mien que mes yeux clos aussi bien au rêve qu'à la réalité.

Toi qu'en dépit d’une rhétorique facile où le flot meurt sur les plages,

où la corneille vole dans des usines en ruines, où le bois pourrit en craquant sous un soleil de plomb.

Toi qui es à la base de mes rêves et qui secoues mon esprit plein de métamorphoses

et qui me laisses ton gant quand je baise ta main.

Dans la nuit il y a les étoiles et le mouvement ténébreux de la mer, des fleuves, des forêts, des villes, des herbes, des poumons de millions et millions d'êtres.

Dans la nuit il y a les merveilles du monde.

Dans la nuit il n'y a pas d'anges gardiens mais il y a le sommeil.

Dans la nuit il y a toi.

Dans le jour aussi.

***

Si tu savais

Loin de moi et semblable aux étoiles et à tous les accessoires de la mythologie poétique,

Loin de moi et cependant présente à ton insu,

Loin de moi et plus silencieuse encore parce que je t'imagine sans cesse,

Loin de moi, mon joli mirage et mon rêve éternel, tu ne peux pas savoir.

Si tu savais.

Loin de moi et peut-être davantage encore de m'ignorer et m'ignorer encore.

Loin de moi parce que tu ne m'aimes pas sans doute ou, ce qui revient au même, que j'en doute.

Loin de moi parce que tu ignores sciemment mes désirs passionnés

Loin de moi parce que tu es cruelle.

Si tu savais.

Loin de moi, ô joyeuse comme la fleur qui danse dans la rivière au bout de sa tige aquatique, ô triste comme sept heures du soir dans les champignonnières.

Loin de moi silencieuse encore ainsi qu'en ma présence et joyeuse encore comme l'heure en forme de cigogne qui tombe de haut.

Loin de moi à l'instant où chantent les alambics, l'instant où la mer silencieuse et bruyante se replie sur les oreillers blancs.

Si tu savais.

Loin de moi, ô mon présent tourment, loin de moi au bruit magnifique des coquilles d'huîtres qui se brisent sous le pas du noctambule, au petit jour, quand il passe devant la porte des restaurants.

Si tu savais.

Loin de moi, volontaire et matériel mirage.

Loin de moi, c'est une île qui se détourne au passage des navires.

Loin de moi un calme troupeau de boeufs se trompe de chemin, s'arrête obstinément au bord d'un profond précipice, loin de moi, ô cruelle.

Loin de moi, une étoile filante choit dans la bouteille nocturne du poète. Il met vivement le bouchon et dès lors il guette l'étoile enclose dans le verre, il guette les constellations qui naissent sur les parois, loin de moi, tu es loin de moi.

Si tu savais.

Loin de moi une maison achève d'être construite.

Un maçon en blouse blanche au sommet de l'échafaudage chante une petite chanson très triste et, soudain, dans le récipient empli de mortier apparaît le futur de la maison : les baisers des amants et les suicides à deux et la nudité dans les chambres des belles inconnues et leurs rêves- à minuit, et les secrets voluptueux surpris par les lames de parquet.

Loin de moi,

Si tu savais.

Si tu savais comme je t'aime et, bien que tu ne m'aimes pas, comme je suis joyeux, comme je suis robuste et fier de sortir avec ton image en tête, de sortir de l'univers.

Comme je suis joyeux à en mourir.

Si tu savais comme le monde m'est soumis.

Et toi, belle insoumise aussi, comme tu es ma prisonnière.

Ô toi, loin de moi, à qui je suis soumis.

Si tu savais.

***

Non l'amour n'est pas mort

Non, l'amour n'est pas mort en ce cœur et ces yeux et cette bouche qui proclamait ses funérailles commencées.

Écoutez, j'en ai assez du pittoresque et des couleurs et du charme.

J'aime l'amour, sa tendresse et sa cruauté.

Mon amour n'a qu'un seul nom, qu'une seule forme.

Tout passe. Des bouches se collent à cette bouche.

Mon amour n'a qu'un nom, qu'une forme.

Et si quelque jour tu t'en souviens

Ô toi, forme et nom de mon amour,

Un jour sur la mer entre l'Amérique et l'Europe,

À l'heure où le rayon final du soleil se réverbère sur la surface ondulée des vagues, ou bien une nuit d'orage sous un arbre dans la campagne, ou dans une rapide automobile,

Un matin de printemps boulevard Malesherbes,

Un jour de pluie,

À l'aube avant de te coucher,

Dis-toi, je l'ordonne à ton fantôme familier, que je fus seul à t'aimer davantage et qu'il est dommage que tu ne l'aies pas connu.

Dis-toi qu'il ne faut pas regretter les choses: Ronsard avant moi et Baudelaire ont chanté le regret des vieilles et des mortes qui méprisèrent le plus pur amour,

Toi, quand tu seras morte,

Tu seras belle et toujours désirable.

Je serai mort déjà, enclos tout entier en ton corps immortel, en ton image étonnante présente à jamais parmi les merveilles perpétuelles de la vie et de l'éternité, mais si je vis

Ta voix et son accent, ton regard et ses rayons,

L'odeur de toi et celle de tes cheveux et beaucoup d'autres choses encore vivront en moi,

En moi qui ne suis ni Ronsard ni Baudelaire,

Moi qui suis Robert Desnos et qui, pour t'avoir connue et aimée,

Les vaux bien.

Moi qui suis Robert Desnos, pour t'aimer

Et qui ne veux pas attacher d'autre réputation à ma mémoire sur la terre méprisable.

***

Comme une main à l’instant de la mort

Comme une main à l’instant de la mort et du naufrage se dresse
comme les rayons du soleil couchant,
ainsi de toutes parts jaillissent tes regards.
Il n’est plus temps, il n’est plus temps peut-être de me voir,
Mais la feuille qui tombe et la roue qui tourne te diront
que rien n’est perpétuel sur terre,
Sauf l’amour,
Et je veux m’en persuader.
Des bateaux de sauvetage peints de rougeâtres couleurs,
Des orages qui s’enfuient,
Une valse surannée qu’emportent le temps et le vent durant les longs espaces du ciel.
Paysages.
Moi, je n’en veux pas d’autres que l’étreinte à laquelle j’aspire,
Et meure le chant du coq.
Comme une main, à l’instant de la mort, se crispe, mon cœur se serre.
Je n’ai jamais pleuré depuis que je te connais.
J’aime trop mon amour pour pleurer.
Tu pleureras sur mon tombeau,
Ou moi sur le tien.
Il ne sera pas trop tard.
Je mentirai. Je dirai que tu fus ma maîtresse.
Et puis vraiment c’est tellement inutile,
Toi et moi, nous mourrons bientôt.

***

À la faveur de la nuit

Se glisser dans ton ombre à la faveur de la nuit.
Suivre tes pas, ton ombre à la fenêtre.
Cette ombre à la fenêtre c'est toi, ce n'est pas une autre, c’est toi.
N’ouvre pas cette fenêtre derrière les rideaux de laquelle tu bouges.
Ferme les yeux.
Je voudrais les fermer avec mes lèvres.
Mais la fenêtre s’ouvre et le vent, le vent qui balance bizarrement la flamme et le drapeau entoure ma fuite de son manteau.
La fenêtre s’ouvre : ce n´est pas toi.
Je le savais bien.

***

Ελληνική μετάφραση εδώ:

http://www.vakxikon.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=171&Itemid=1&ed=4

Αφιέρωμα: Ελληνική ποίηση 1952 – 1974

Pablo Picasso, La Vie, 1903

Τάσος Λειβαδίτης

ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ

(1972)

Έρημος σταθμός

Μόλις πέθανα, βγήκα απ΄το μεγάλο καθρέφτη του πατρικού

σπιτιού, το σούρουπο είχε μια παράφορη οικειότητα, η Τερέζα έλε-

γε το παλιό τραγούδι των αλλοπαρμένων σταθμών που ακολουθού-

σαν τα τρένα, κι εγώ δεν είχα πού να πάω κι αποκοιμήθηκα στα χε-

ρια των τυφλών, που εντούτοις ανάβαν την λάμπα,

ήταν σκοτεινή εποχή, δράματα παίζονταν σιωπηλά πάνω στις

γέφυρες, τραυματιοφορείς τρέχανε και πάνω στα φορεία κείτονταν

μεγάλοι στεναγμοί από παλιές εξεγέρσεις,

όταν τέλος έφτασα στο σταθμό, είχαν όλοι φύγει, ήμουν τόσο

φοβισμένος που αν μ΄ άγγιζες θα ράγιζα, αφήνοντας να φανεί ο

Θεός, στο απάνω πάτωμα έμεναν οι Φ. κι εμείς έπρεπε να κάνουμε

ησυχία, γιατί η μεγάλη κυρία είχε πυρετό κι η μητέρα που την

υπηρετούσε είχε μάθει να πετάει, για να μην της λερώνει το χαλί,

φέρανε, μάλιστα, και τον επιστάτη να καταθέσει, αλλά δεν είχα-

νε καμιά απόδειξη, γιατί το παλιό σχολικό κουδούνι ήταν πιο μα-

κριά κι απ΄ τους νεκρούς κι ο αμαξάς των παιδικών καιρών έξω

απ΄ την πόρτα μάταια χτυπούσε απελπισμένα τα τέσσερα μαρμα-

ρωμένα άλογα.

Αλκοολισμός

Κρατούσα μια λάμπα και κατέβαινα τη σκάλα, έπρεπε ν΄ ανα-

καλύψω ποιος είμαι, τι είχα κάνει στο παρελθόν, και το σπίτι πώς

έστεκε ακόμα, αφού εμείς είχαμε κάποτε γκρεμίσει όλους τους

τοίχους, για να χωρέσουν εκείνοι που έφευγαν,

στο βάθος, σακάτηδες χωρίς χέρια παίζαν την τύχη μου στα

χαρτιά, ο Ιησούς των μεθυσμένων περνούσε το βράδυ μες στα θαμ-

πά φανάρια, κι έπαιρνα από πίσω το φονιά σκουπίζοντας τα ίχνη

Του πάνω στο χιόνι, γιατί τώρα ήξερα,

κι η γυναίκα, όταν πήγα να την αγκαλιάσω, έκανε μια μικρή

κίνηση και μπήκε σε μια δική της πόρτα, κλειστή, αφήνοντας με

έξω.

Δώσε μου, Κύριε, να ΄μια νεκρός και μεθυσμένος.

Άσε μου μόνο τ΄ άστρα, που ήταν το ίδιο φιλικά ακόμα και

στους δρόμους που πυροβολούσαν.

Περιπέτεια

Απ΄ τον πατέρα μου κληρονόμησα αυτό το δυστυχισμένο χέρι κι

απ΄ τη μητέρα μου ένα μεγάλο φτερό, από κείνα που έβγαζε απ΄

την ψυχή της και τα κάρφωνε στο αστείο καπέλο της - είναι από

τότε που τις νύχτες η παλιά ντουλάπα ανοίγει μόνη της και βγαί-

νει η λαιμητόμος, εγώ παλεύω μαζί της παίρνω τον μπαλντά και

την κάνω κομμάτια, ύστερα καταπίνω τις σανίδες για να μην τις

βρουν, πολλοί ναυαγοί σώθηκαν έτσι.

Χρόνια έζησα τρέμοντας τις πόρτες, ώσπου μάζεψα τα χαρτιά

μου, τις τύψεις μου κι έφυγα. Μα στον πρώτο σταθμό είδα πάλι

εκείνο το παιδικό φτερό και κατέβηκα.

Από τότε έμεινα για πάντα στην Κόλαση.

Δολοφονία

«Ποιος είναι;», « ησύχασε κανείς» είπε, οι μύγες πνίγονταν με-

σα στ’ απομεινάρια του κρασιού, σκεπάζοντας με μαύρες κηλίδες

τη λάμψη του φθινοπώρου, «που πάμε;» ρώτησα, « σ’ έπαιξα, είπε,

κι έχασα»

τ’ αγάλματα μου γνέφαν, μα ήταν κάτι το ανεξήγητο, που το

ξέρουν αλήθεια, αναρωτιόμουν, και τις νύχτες έσκυβα, « είσαστε

καλά;» ρώταγα, γιατί εγώ δεν είχα θάψει τους νεκρούς μου,

η αμαρτία μου ήταν ότι προσπάθησα να ξεφύγω το πεπρωμένο,

γέμισα ξανά τα ποτήρια, « πιες, κάθαρμα» είπα, παλέψαμε με λύσ-

σα πάνω στο χαλί, όταν με πέταξε απ’ το παράθυρο, μια μακρι-

νή γυναίκα άνοιξε το φεγγίτη και με σκέπασε με τα βλέφαρα της,

τότε φάνηκε το φεγγάρι, έπρεπε να βιαστώ, έπρεπε να κρύψω

όλα αυτά τα πτώματα που πλημμύριζαν το υπόγειο – Θεέ μου,

πόσες φορές με είχαν σκοτώσει,

κι όπως άνοιξε την πόρτα, είδα πάνω στο τραπέζι σαν χυμένο

κρασί το μακρινό μας ταξίδι, « αν ξανάρθω, θα συναντηθούμε, άρα-

γε;» είπε, « ναι, του λέω, γιατί εγώ θα βρίσκομαι πάντα στην

άκρη».

Ο εφημέριος

Την άλλη νύχτα ξανάρθε, κι όπως ανέβαινε, σκέφτηκα τα ραπί-

σματα στο πρόσωπο του Ιησού, που αναλήπτονταν τώρα κι αυτά

μαζί του, «επιτέλους, ποιος είσαι:» ρώτησα, «πάντα ήμουν αλλού»

είπε, κι οι τοίχοι ράγισαν απ΄το θανάσιμο αμάρτημα,

εγώ, γονατισμένος κάτω στο πάτωμα, έγλειφα αυτήν την κηλί-

δα από μια παλιά παιδική γιορτή, δυνατός αγέρας φυσούσε στο

διάδρομο, ο φωταγωγός είχε γεμίσει φωνές, ματωμένα πανιά, δού-

λες βογκούσαν στο υπόγειο,

κάποιο έγκλημα γινόταν χρόνια στο σπίτι, κι όταν το αίμα έτρε-

ξε κι έφτασε μέχρι κάτω τα σκαλοπάτια, είδα τις μέρες μου σαν

τις νεκρές ψείρες στο φτωχό φέρετρο των απόρων,

και τις νύχτες ταξίδευα με τον παλιό καναπέ, ήταν βέβαια κι οι

ανταύγειες του κεριού που ανοίγαν τους τοίχους, μα πιο πολύ βοη-

θούσαν οι ταπεινώσεις,

κι όταν έφεξε η αυγή, ο εφημέριος δίπλωσε σε μια εφημερίδα το

κομμένο κεφάλι μου, σαν δανεισμένη εικόνα.

Μεταμόρφωση

«Όχι, δεν τον είδαμε» είπε η γυναίκα του θυρωρού, κι η σελήνη

βγήκε κάτωχρη πάνω στο λόφο, ήξερα πως κρυβόταν, μα εγώ θα

τον αναγνώριζα απ΄ το μεγάλο του σάβανο που άγγιζε τις άκρες

της πόλης κι από το κούφωμα του βιολιού που είχε κυλήσει η ψυχή

του τη νύχτα που τον ποδοπατούσαν,

και ξαφνικά τον είδα μέσα στην κάμαρα, ανέβαινε αργά αργά

στο ικρίωμα, ενώ το φανάρι του νυχτοφύλακα του λόγχιζε το πλευ-

ρό, τον είδα, σας λέω, ήρεμο και γαλήνιο σαν τους νεκρούς που

απέρριψαν πλέον την οδύνη να σπαταλάνε το Θεό,

«ανοίχτε, φώναξα, κάποιον σκοτώνουν εκεί μέσα», η γριά άνοιξε

κι εκείνος γονατισμένος έγλειφε τα παπούτσια τους, μέσα στα επου-

ράνια, «μείναμε οι δυο μας μόνοι» είπε, ένας ψίθυρος ήρθε τότε από

μακριά, μια παράφορη νοσταλγία να ξαναδώ τον πατέρα, μα είχαν

περάσει τα χρόνια, κι η αθωότητα τρίκλιζε τώρα σαν ένας άγγελος

που απ΄ τα φτερά του υποφέρει,

«μη με μαρτυρήσεις» είπε, κι όπως άνοιξε το σακάκι του είδα το

δαίμονα που του ΄χε φάει όλο το σώμα, και το κεφάλι του στηριζόταν

τώρα πάνω στο χέρι του αναχωρητή

που προσευχόταν στην έρημο.

Αναχώρηση

Πολλές φορές ένιωσα την ανάγκη να μιλήσω, μα πώς να γίνει

πιστευτό, περιπλανιόμουν, λοιπόν, σιωπηλός, κι αν δεν πέθαινα,

είναι για να κρατήσω αυτή την έσχατη θέση και να μην υποφέρει

ένας άλλος τελευταίος, όμως, συχνά μ΄ έπιανε πανικός, ιδιαίτερα

όταν ανέβαινα απ΄ το υπόγειο, γιατί είχα δει πόσο ανησυχητικά το

σπίτι άγγιζε πάνω στο σκοτάδι, κι όταν εκείνο το βράδυ ετοιμάσα-

με τις αποσκευές, σκέφτηκα πως θα ταξίδευαν, αλλά όταν έγινε

εκείνη η μεγάλη ησυχία κι αντίκρισα τα πρόσωπά τους χλωμά,

κατάλαβα, και την ίδια στιγμή την είδα, στεκόταν όρθια στο βά-

θος, κι αν δεν κρατούσαμε το παιδί θα ΄τρεχε καταπάνω της, αγ-

καλιάζοντας το απαγορευμένο.

Γιορτή

Καμιά φορά αναρωτιέμαι γιατί τα γράφω όλα αυτά, κι αν θα

παρηγορήσουν ποτέ κανέναν, προτιμούσα, λοιπόν, να μένω γονα-

τιστός ( ήταν το δικό μου σπίτι), όμως, γρήγορα, έχανα τον ειρμό

με τον ίσκιο εκείνων των μεγάλων φτερών πάνω στον τοίχο, ενώ

ήμουν ολομόναχος στην κάμαρα, έτρεχα τότε στο απάνω πάτωμα,

ψάχνοντας; κι ύστερα πιο πάνω, ως πέρα τους εξώστες. Ώσπου ό-

ταν ξανακατέβαινα είχε τελειώσει η γιορτή.

Άνοιγα τότε την πόρτα και κοίταζα ήρεμος τη νύχτα, επειδή τί-

ποτα δεν άλλαζε, κι ο καθένας ζει με τον τρόπο του την αιώνια πα-

ραπλάνηση.

***

Σε συνεργασία με την Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης – Ποιείν:

http://www.poiein.gr/archives/4283/index.html